بند 5: گشایش تنگه هرمز و مینروبی
متن اصلی بند ۵
با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی را با حداکثر تلاش خود برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون هزینه فقط برای ۶۰ روز، از خلیجفارس به دریای عمان و بالعکس، اتخاذ خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز، و با توجه بهضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مینزدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بینالملل قابلاجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، گفتگو خواهند کرد و با دیگر کشورهای ساحلی خلیجفارس نیز تبادل نظر میکنند.
شروط تحقق بند ۵
به منظور تحقق این بند با رعایت شروط حداقلی رهبر انقلاب لازم است تمام موارد زیر که در بند پنجم منعکس شده است محقق شود. نقض هر یک از موارد پایین به منزله نقض بند پنجم است.
۱. عبور کشتیها از تنگه هرمز ذیل ترتیبات و مسیر تعیینشده ایران
عبور از تنگه هرمز باید ذیل ترتیبات ایران صورت بگیرد؛ یعنی هر مسیر غیر از مسیر ایران برای کشتی های تجاری نقض این تفاهمنامه شمرده شده و ایران مسئولیتی نسبت به امنیت عبور از آن مسیر ندارد.
۲. ممنوعیت عبور کشتیهای نظامی و امکان بازرسی ایران برای احراز نظامی نبودن بار
عبور از تنگه هرمز بر اساس حقوق بینالملل دریاها باید ذیل قاعده «عبور بیضرر» باشد؛ یعنی هیچ کشتی نظامی حق عبور ندارد و ایران مجاز است برای احراز نظامی نبودن کالاهای حمل شده توسط کشتیها، آنها را مورد بازرسی قرار دهد.
۳. حق ایران برای تعیین ترتیبات عبور از تنگه هرمز شامل تبادل اسناد، ایست و بازرسی و ...
کشتیهای عبوری باید ذیل ترتیبات و سازوکار ایران عبور کنند. این میتواند شامل تبادل اسناد، ایست و بازرسی و... باشد.
۴. حق ایران برای دریافت هزینه عبور از تنگه هرمز بعد از ۲۶ مرداد ۱۴۰۵
عدم دریافت هزینه عبور فقط برای ۶۰ روز از اجرایی شدن توافق (تا ۲۶ مرداد ۱۴۰۵) خواهد بود و پس از آن ترتیبات ایران میتواند با هزینه همراه باشد و این مسئله مورد قبول طرفین است و هرگونه نفی زبانی یا عملی این مسئله نقض تفاهمنامه شمرده میشود.
۵. حق انحصاری ایران برای تصمیمگیری نهایی درباره ترتیبات عبور از تنگه
تصمیم نهایی درباره ترتیبات عبور از تنگه و مدیریت آن صرفا برعهده ایران است و ایران تنها متعهد به گفتگو با سلطنت عمان و تبادل نظر با کشورهای ساحلی خلیجفارس است و نه بیشتر.
۶. ممنوعیت مینروبی توسط کشتیهای غیر ایرانی
رفع موانع فنی، نظامی و مینروبی برعهده ایران است و هیچ کشتی مین روبی از آنجا که کشتی نظامی محسوب می شود حق حضور در تنگه برای مین روبی را ندارد.
اخبار
نقض بند 5 . حق انحصاری ایران برای تصمیمگیری نهایی درباره ترتیبات عبور از تنگه